Ana Sayfa
Özel Dosyalar
İnsan ve Toplum
İz Bırakanlar
Faydalı Bilgiler
 
Kültür Sanat
Polemik
Sudoku Oyna
Sesli Kütüphane
İletişim
Hakkımızda
Ö. Çetin Engin
Saflık, tarife muhtaç...
İrfan Atasoy
İyiyim!..
Vehbi Abimizin yazıları
"O büyük günde buluşuncaya kadar sevenlere sabır, selamet;
Mahrum kalmışlara da insaf ve itidal dilerim..." - Vehbi Arvas
Kandilli’nin ışıkları
12 Şubat 2008 Salı | 07:38

İnan Arvas

Ne vakit bir deprem olsa, gözler oraya yönelir; kulaklar oradan gelecek açıklamayı bekler. Nereden bahsettiğimi sanırım anladınız. Modern çehresiyle hizmet veren Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırmaları Enstitüsü, yüzlerce el yazmasıyla da tarihimize ışık tutuyor. Türk-İslam dünyasının en önemli gökbilimcileri tarafından kaleme alınan yazma eserler ve takvimlere ev sahipliği yapan rasathane, araştırmacıların büyük ilgisini çekiyor. Kandilli Rasathanesi'nin ilk müdürü Fatin Gökmen'in muhafaza ederek, günümüze ulaşmasını sağladığı eserler, dünyanın ender koleksiyonları arasında gösteriliyor.

Kitab-ı Bahriye'den Marifetname'ye
Osmanlı'da bilimin ne kadar ileri gittiğini gözler önüne seren koleksiyonda, Ali Kuşçu, Biruni, Uluğ Bey, Takıyeddin, Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri, Kadı Zade Rumi, İsmail Gelenbevi, Salih Efendi, Hüsrev Paşalı Süleyman ve Piri Reis'in de aralarında bulunduğu Türk bilim adamlarının 1340 el yazması saklanıyor. Özel olarak muhafaza edilen bu yazma eserler arasında Ali Kuşçu'nun kitapları ile Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri'nin "Marifetnamesi", Biruni'nin "Coğrafya Kitabı", Piri Reis'in "Kitab-ı Bahriye"si, Firdevsi Tavil'in "Davetname"si gibi bilim tarihine damgasını vurmuş kitaplar dikkat çekiyor.

1340 el yazması
Astronomi yıllıkları, cetveller, müneccim başlarının sultana veya sadrazama sunmak üzere hazırladıkları ahkâm takvimlerinin yer aldığı koleksiyon; 845'i Türkçe, 395'i Arapça, 100'ü Farsça olan toplam 828 cilt içinde 1340 yazma kitabı kapsıyor. Söz konusu koleksiyon Elginkan Vakfı'nın desteği ile Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi tarafından "Kandilli Rasathanesi El Yazmaları" isimli bir katalog halinde hazırlanmıştı.

Takıyeddin'in izinde
Osmanlı İmparatorluğu astronomi konusunda kendisini oldukça geliştirmiş hatta rasathane bile kurmuştu. İlk rasathane Sultan 3. Murad Han zamanında özel izin alınarak Takıyeddin tarafından İstanbul Rasathanesi ismiyle bina edildi. Ancak bu rasathanenin ömrü kısa sürdü. Daha sonra 1868 yılında küçük bir apartman dairesinde başlayarak faaliyet gösteren araştırma merkezi, Rasathane-i Amire adıyla hizmet vermeye başladı. Müdürleri yabancı olan rasathanenin başına ilerleyen vakitlerde ünlü matematikçimiz Salih Zeki Bey getirildi. 1911'de Fatin Gökmen müdür olunca rasathane, bugünkü 'Kandilli'ye taşındı. 1926 yılında Muvakkithane ve Müneccimbaşılık gibi kurumların kaldırılmasının ardından Hicri Takvim de artık bu rasathanede hazırlanmaya başlandı. Fatih Gökmen görevde kaldığı müddet içinde el yazmalarını muhafaza ederek günümüze kadar ulaştırdı. Kandilli Rasathanesi, 1982 yılından beri Boğaziçi Üniversitesi'ne bağlı bir enstitü olarak faaliyetlerini sürdürüyor.

 

  kültür sanat kategorisindeki en yeni içerikler
- Türk sinemasını bekleyen büyük tehlike…
- Sinemeseverler Azalıyor mu?
- Kâbe'deki Osmanlı Revakları Yıkılmayacak...
- TGRT FM 19 Yaşına Girdi....
- Van seyahatim...
- Mona Lisa'nın sırrını çözecek mezar açıldı!
- Cannes Film Festivali Başlıyor!
- İstanbul Film Festivali Başlıyor
- Burhan Kuzu’dan Gündem Oluşturacak Kitap...
- Mesir Festivali Başladı
- 3500 Vakıf Eseri Restore Edildi...
- Vizyona 6 Film Girdi...
- Oscar'a "Zoraki Kral" Damgası...
- Washington'da Osmanlı İzleri...
- Tarihî bir mevlid...
- 2010 Oscar adayları belli oldu...
- Vizyonda Bu Hafta...
- "Muhteşem" Tepki...
- Altın Küre'de "Sosyal Ağ" Damgası...
- "Muhteşem Yüzyıl"a Rekor Şikayet
- Necati Cumalı'nın bilinmeyen şiiri!..
- Mahmut hoca taburcu oldu!..
- Dizi Süreleri Kısalacak mı?
- S. Ahmet Arvasi dualarla anıldı...
- Ulucanlar İşkence Müzesi Oldu...
- Bu kategoridekileri listele
   
SaatliMaarif.com
Sınırı çizilen her özgürlük tanımı kalemimizin mürekkebidir....
Bir Derinev Yapımı