Ana Sayfa
Özel Dosyalar
İnsan ve Toplum
İz Bırakanlar
Faydalı Bilgiler
 
Kültür Sanat
Polemik
Sudoku Oyna
Sesli Kütüphane
İletişim
Hakkımızda
Ö. Çetin Engin
Saflık, tarife muhtaç...
İrfan Atasoy
İyiyim!..
Vehbi Abimizin yazıları
"O büyük günde buluşuncaya kadar sevenlere sabır, selamet;
Mahrum kalmışlara da insaf ve itidal dilerim..." - Vehbi Arvas
Osmanlı’nın medeniyet sicili
17 Ocak 2008 Perşembe | 07:19

 Sultan 2. Abdülhamid döneminde İstanbul içindeki 27 mahkemeden toplanarak bir araya getirilen ve Osmanlı döneminde tüm sosyal ve iktisadi olayların kaydedildiği 9 bin 872 adet sicil defteri, İstanbul Müftülüğü bünyesindeki "Şer'i Siciller Arşivi"nde araştırmacılara hizmet veriyor. Arşivin uzmanlarından Ayhan Işık, Osmanlı'da sosyal ve iktisadi hayatla ilgili neler varsa, her birinin Şer'iye Sicilleri Arşivi içerisinde kaydedildiğini söyledi.

Her şey kayıt altında
Ayhan Işık'ın verdiği bilgilere göre, Şer'iye Sicilleri içinde; "maruzlar, ilamlar, hüccetler ve vakfiyelerle" ilgili detaylı bilgilerin yanı sıra vergi ve cizyenin toplanması, müderris, yiğitbaşı, kethüda gibi görevlilerin tayini, vekalet, kefaret, mukavele ve borçlanma akitleri, tütün ve içki yasağı, ordu sefere çıktığında konaklama yerlerinin tayini, yangın, zelzele, kuraklık gibi olaylar ile şehrin düzenlenmesinden, esnafın denetlenmesine kadar bütün işlemlerin kayıtları bulunuyor.

Hassasiyetin böylesi
Arşiv, Osmanlı dönemi toplum hayatında çok önemli bir yer tutan vakıflarla ilgili 10 bin adet kayıt ihtiva ediyor. Kayıtlar arasında Osmanlı medeniyetinin göstergesi olan belgeler yer alıyor. Bunlardan biri olan 1766 tarihli İstanbul Kadılığına kayıtlı sicilde yer alan "Yük taşınan atlara, fazla yük taşıtılmaması ve atlar yükünü boşalttıktan sonra da sahibinin üzerine binmemesi için ferman çıkartıldığı" bilgisi dikkat çekiyor.
Arşivde, 1724 yılına ait yaya kaldırımlarında satıcı tezgahlarının kurulmaması ve yayalara zarar vermemesi ile ilgili bir belge de var. Hatta şehir planlamasıyla ilgili olarak kayıtlar bulunuyor. Kayıtlara göre, komşu evi rahatsız edecek şekilde evinize pencere açamıyorsunuz. Görüntüyü bozan inşaatlar yapılamıyor.

Bu dolapları padişah kendisi yaptı
Arşiv Uzmanı Ayhan Işık, İstanbul Müftülüğünün bitişiğindeki binada oluşturulan arşivde sicil defterlerinin saklandığı dolapların, Yıldız Sarayı'nın marangozhanesinde Sultan 2. Abdülhamid tarafından yapıldığını bildirdi. Dolap kapaklarının işlemelerinin altına haşarattan korumak ve hava dolaşımını sağlamak için tel örüldüğünü belirten Işık, yüzlerce yıllık belgelerin bu sayede bozulmadan günümüze kadar gelebildiğine dikkati çekti.

Nikâhlar da kayıt altında
Arşiv uzmanı Ayhan Işık, Osmanlı'da "Münakehat ve Mufarakat Defterleri" adı verilen sicillerde, evlilik ve boşanmaların kayıt altına alındığını kaydederek, "Osmanlı'da Münakehat ve Müfarakat defterleri dediğimiz evlilik ve ayrılık defterleri var ki, İslam'da dinî nikâhı dışında resmi kayıt tutulmadığına dair görüşleri tersine çeviriyor. Osmanlı döneminde evlilikler ve boşanmalar da sicillere kaydediliyordu. Hatta dul olanlar için ayrı, yeni evlenecekler için ayrı defter tutuluyordu. Şer'iye Sicilleri Osmanlı İmparatorluğunda sosyal hayatla ilgili araştırmacıların inceleyebilecekleri en geniş ve detaylı kaynak" dedi.

Dijital ortama aktarılıyor
Uzman Ayhan Işık, arşivdeki en eski belgenin 1510 yılına ait olduğunu belirterek, "Bu 9 bin 872 belgenin yüzde 90'ı sapasağlam. Yıpranan az bir kısmı da restorasyon bölümümüzde aslına uygun olarak tamir ediliyor. Bir yandan da defterler sayfa sayfa dijital ortama aktarılıyor. Şu ana kadar 6 bin tanesi dijital ortama aktarıldı. Çalışmalar devam ediyor, 6-7 ay gibi bir süre sonra tamamlanması bekleniyor" diye konuştu. Işık, arşivin ABD ve İsrail gibi ülkelerden gelen yabancı araştırmacılar ile yerli araştırmacılar tarafından kullanıldığını kaydetti.

  kültür sanat kategorisindeki en yeni içerikler
- Türk sinemasını bekleyen büyük tehlike…
- Sinemeseverler Azalıyor mu?
- Kâbe'deki Osmanlı Revakları Yıkılmayacak...
- TGRT FM 19 Yaşına Girdi....
- Van seyahatim...
- Mona Lisa'nın sırrını çözecek mezar açıldı!
- Cannes Film Festivali Başlıyor!
- İstanbul Film Festivali Başlıyor
- Burhan Kuzu’dan Gündem Oluşturacak Kitap...
- Mesir Festivali Başladı
- 3500 Vakıf Eseri Restore Edildi...
- Vizyona 6 Film Girdi...
- Oscar'a "Zoraki Kral" Damgası...
- Washington'da Osmanlı İzleri...
- Tarihî bir mevlid...
- 2010 Oscar adayları belli oldu...
- Vizyonda Bu Hafta...
- "Muhteşem" Tepki...
- Altın Küre'de "Sosyal Ağ" Damgası...
- "Muhteşem Yüzyıl"a Rekor Şikayet
- Necati Cumalı'nın bilinmeyen şiiri!..
- Mahmut hoca taburcu oldu!..
- Dizi Süreleri Kısalacak mı?
- S. Ahmet Arvasi dualarla anıldı...
- Ulucanlar İşkence Müzesi Oldu...
- Bu kategoridekileri listele
   
SaatliMaarif.com
Sınırı çizilen her özgürlük tanımı kalemimizin mürekkebidir....
Bir Derinev Yapımı